چرخه ناکامی آموزش در خوزستان
۱⃣⬅️ عملکرد آموزش وپرورش در استان خوزستان [مثل خیلی از دستگاههای دیگر] طی سالهای اخیر تبدیل به چالشی غیرقابل حل شده و مدتهاست که رتبهی این استان را در ردیفهای انتهایی جدول آموزش و پرورش استانهای کشور تثبیت کرده است. حقیقت این است که روند اُفت آموزش در خوزستان شتاب بیشتری بهخود گرفته و دفتر دیگری بر محرومیتهای این استان گشوده. باید خیلی تعجببرانگیز و توی ذوقزن باشد استانی که هم مهد علم و آموزش بود و هم به دانشگاههای خوبی دسترسی دارد، امروز سهم چندانی در جامعه آموزشی کشور ندارد.
۲⃣⬅️ آمار عجیب و مهمی که مشاور مدیرکل آموزش و پرورش استان خوزستان از میانگین و معدل هر درس و پایه ارائه کرده مضاف بر اینکه زنگ هشداری برای متولیان امر است، گواه همین مطلب نیز هست. آماری که میگوید ۳۴ درصد معلمان استان بین ۱ تا۵ سال سابقه دارند. یعنی حدود یکسوم معلمان استان تازهکار هستند و ترجیحاً نباید برای پایههای مهم بهکار گرفته شوند. موردی که ظاهراً در سازماندهی معلمان زیاد جدی گرفته نمیشود.
۳⃣⬅️ طبق آمار ارائه شده از سالهای گذشته در دورههای متوسطه و منتهی به دانشگاه و تحصیلات تکمیلی در حداقل سه رشتهی نظری مهم، دروس تخصصی رشتهها وضعیت اسفناکی دارند. میانگین معدل درسهای ریاضی و علوم تجربی در مقطع متوسطه اول (یا همان راهنمایی سابق) به ترتیب نمرات: ۱۰ و ۱۱.۸ است. و معدل درس ریاضی دانشآموزان متوسطه دوم (دبیرستان) میانگین کل رشتهها ۷ است.
۴⃣⬅️ معدل چند درصد دانش آموزان رشته ریاضی فیزیک مقطع متوسطه دوم در دروس تخصصی زیر ۱۰ است؟
ـ معدل ۵۴درصد دانشآموزان در درس حسابان زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۴۶درصد دانشآموزان در درس شیمی زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۵۶درصد دانشآموزان در درس فیزیک زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۶۸درصد دانشآموزان در درسهندسه زیر ۱۰ است.
آمار فاجعهآمیز برای درس هندسه که یکی از دروس تخصصی همان رشته است بهسهولت قابل مشاهده است. یعنی در درس هندسه فقط ۳۲ درصد دانشآموزان نمرهی بالای ۱۰ گرفتهاند.
۵⃣⬅️ معدل چند درصد دانشآموزان رشته علوم انسانی مقطع متوسطه دوم در دروس تخصصی زیر ۱۰ است؟
ـ معدل ۶۹درصد دانش آموزان در درس جامعهشناسی زیر ۱۰ است. ریشه جامعهشناسی در درس مطالعات اجتماعی متوسطه اول است که میانگین معدل دانشآموزان در این درس ۱۲.۸ است.
ـ معدل ۶۵درصد دانش آموزان در درس جغرافیا زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۴۳درصد دانش آموزان در درس دین و زندگی زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۶۸درصد دانش آموزان در درس ریاضی زیر ۱۰ است.
۶⃣⬅️ معدل چند درصد دانشآموزان رشته علوم تجربی متوسطه دوم در دروس اختصاصی زیر ۱۰ است؟
ـ معدل ۵۱درصد دانش آموزان در درس ریاضی زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۴۸درصد دانش آموزان در درس زیست شناسی زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۵۰درصد دانش آموزان در درس فیزیک زیر ۱۰ است.
ـ معدل ۵۰درصد دانش آموزان در درس شیمی زیر ۱۰ است.
۷⃣⬅️ نتایج دروس ابتدایی در این آمار غیررسمی هم تعریف چندانی ندارد و تازه این نتیجه عملکردِ فقط یک دستگاه استان است. همین آمار و ارقام پراکنده، تعداد دانشآموزان استان خوزستان را در دانشگاهها و مراکز علمی و به تبع آن در مسئولیتهای مهم و موقعیتهای شغلی و اتمسفر مدیریتی کشور به شدت میکاهد و ضمن حذف تدریجی و یأس بومیها به افزایش مهاجرت میانجامد.
۸⃣⬅️ یکی از ریشههای ناکامیهای استان خوزستان قرار گرفتن در همین چرخه است. دانشآموزان با استعدادهای متخلف و ضریب هوشیهای متفاوت وارد آموزش و پرورش میشوند و بهجای توانمندسازی و ارتقای مهارتهای اجتماعی و علمی برای تبدیل شدن به شاخصههای پیشرفت و توسعه، در رقابت با همسالان خود در کشور چه در پایان بردن دورههای آموزش و پرورش و چه در آغازیدن دورههای آموزش عالی توفیق چندانی پیدا نمیکنند و از رقابت باز میمانند. شکست خورده، شاهد اشغال موقعیتها توسط رقبا از مناطق دیگر کشور میشوند و یا مجبور به مهاجرت میشوند یا به کمترین جایگاهها قانع.
۹⃣⬅️ در دراز مدت مدیریت کلان کشور و به مثابه آن مدیریت خُرد استان از مدیران بومی تهی شده و همین عامل، ادبیات و نگرش مدیریت کشور را خواه ناخواه از خوزستان روی گردان یا به آن کمتوجه میکند. عدالت اجتماعی زیر سئوال میرود و امید یافتن زندگی بهتر در جایی دیگر تقویت میشود و باز استان تهیتر و در رقابت آموزشی عقبتر و در مدیریت کشور ناپیدا و نادیدهتر. دسترسی به آمار تعداد معلمانی که هر سال وارد سامانه انتقال به خارج استان میشوند میتواند فهم این مطاب را آسانتر کند. انتقالی که گویا مقصد و آرزوی خیلی از خوزستانیها و مقیمان آن شده است.
?? آموزش خوزستان البته از آفات زیادی رنج میبرد که برخی از استان و برخی از خارجش ریشه دواندهاند. شاید در پایان بتوان به مشخصترینشان اینگونه اشاره کرد: کمبود معلم، بکارگیری معلمان غیر متخصص یا سرباز معلم و طلبه معلم و حقالتدریس ساعتی، کمبود بودجهها و امکانات آموزشی و رفاهی، آب و هوای نچندان مناسب، تعطیلات اجباری جَوّی بیشتر از دیگر مناطق کشور، مدیریت بسیار ضعیف جمیع ابعاد استان، طرحهای فاقد پشتوانه مطالعاتی یا افق دید واقعی، حجم بالای بخشنامههای ارسالی به مدارس که عملاً قابل انجام نیست، توزیع نامتوازن امکانات و نیروهای آموزشی، اعمال نفوذ و نظرات جریانها و شخصیتهای سیاسی در مدیریت آموزش و پرورش و…